Shinkansen ta tajemnicza nazwa kryje za sobą już ponad 50 lat historii, jeśli tak można mówić o czymś co jest najszybsze i najnowocześniejsze w swojej dziedzinie. Nazwa ta została użyta po raz pierwszy w latach 40 ubiegłego wieku i oznaczała „Nową Główną Linię” (magistralę). Tak właśnie magistralę kolejową w Japonii. Pierwszą linie super szybkiej kolei zaczęto budować w roku 1959 na trasie Tokio Osaka. Otwarto ją w roku 1964 tuż przed igrzyskami olimpijskimi w Tokio i co dla mieszkańców naszego kraju może się nie mieścić w głowie, pociągi te kursowały z prędkością 200 km/h. Linia ta okazała się ogromnym sukcesem i już po trzech latach funkcjonowania mogła się pochwalić 100 milionów obsłużonych klientów.

I potrzebowała kolejnych dziewięciu lat by podnieść tę ilość do miliarda. Następne lata to rozbudowa magistrali o kolejne linie i ciągłe prace nad nowszymi modelami. I tak od roku 1972 otwarto nową linię, na której można już było poruszać się z prędkością 220 km/h. Kolejne dwie linie powstają w roku 1982, trzy lata później prędkość podróżowania podniesiona została do 240 km/h. Kolejny etap w historii Shinkansen to zmiany własnościowe firma z państwowej zostaje przekształcona w spółkę z siedmioma głównymi akcjonariuszami.

Kolejne lata to ciągła rozbudowa i zwiększanie prędkości przemieszczania się. Obecnie kursują one z prędkością ponad 300 km/h. Większy nacisk położono na komfort podróżowania. Konstrukcje z lat 1990 właśnie położyły nacisk na komfort.

JR West -500 z 1992 r

Typ 500 i 700 przemieszczały się w granicach 300 km/h zmniejszając jednak w stosunku do swoich poprzedników odczuwalne wstrząsy i inne dyskomfortowe odczucia. Tak szybka kolej nie była by w pełni ekspresową jeśli obsługa ich nie zapewniałaby równie szybkiej i sprawna infrastruktura. I tu też Japończycy osiągają poziom niedostępny dla innych. W roku 2003 oddano do użytku nową stację w Tokio, która po modernizacji zwiększyła swoją przepustowość z 11 do 15 składów na…… godzinę.

Typ 700 z 2002 r.

Obecnie prowadzi się prace nad rozwojem i wdrożeniem do użytku pociągów wykorzystujących magnetyczną lewitację „Manglev” (bo pociągi o których mowa wyżej poruszają się w normalnej technice szynowej o rozstawie torów ~1400m), która pozwoli na zwiększenie prędkości i eliminację wszelkich wibracji podczas jazdy. Prędkość wzrosła by znacznie, bo na testach pociągi w tej technologi przekraczają 550 km/h. Przewiduje się wprowadzenie ich do użytku w roku 2013.

Model eksperymentalny MLX01-901 z 2002 r.

Pomażmy Gdańsk – Kraków w 1,5 godziny, czy ktoś by używał samochodu?

Któż z dorosłych mężczyzn jako mały chłopiec nie marzył o kolejce elektrycznej, takiej z pełnym wyposażeniem opuszczającymi się szlabanami, stacjami, zwrotnicami, z górą z tunelem, i …. Można by długo wymieniać co by mogło być przy takiej kolejce, wielu z nas nadal by się chętnie taka pobawiło, a gdy już ma ktoś z nas syna no to można zrealizować dziecięce marzenia kupując taka kolejkę synowi (nie zależnie czy on ją chce czy nie w końcu nie on się będzie bawił). Tak rozmarzyłem się …..

Ale przejdźmy do sedna, niestety wiele osób odpowiedzialnych za transport w naszym kraju, a w szczególności właśnie za kolejnictwo swoje fascynacje koleją pozostawiło również w sferze dziecięcych marzeń. Cała polityka transportowa sprowadza się do likwidacji kolejnych połączeń lub szukaniu pieniędzy w państwowej kasie. Jak każdy biznes i tu potrzebne są inwestycje więc bez wyłożenia pieniędzy nic z tego nie będzie i może rzeczywiście najlepiej zamknąć to wszystko w diabły. Jednak czemu kolej jako tako funkcjonuje w innych krajach europejskich i co najważniejsze ludzie z niej korzystają. Może trzeba inwestować i szukać atrakcyjnych rozwiązań, a nie tylko podtrzymywać trupa?

Kilka razy miałem okazję podróżować koleją u naszych południowych sąsiadów prędkość, wygoda, bez porównania lepsze niż u nas, a do tego pociągi pełne pasażerów. Jakiś czas temu doszło nawet do konfliktu w przygranicznym ruchu kolejowym pomiędzy Polską a Republiką Czeska, gdyż nasi południowi sąsiedzi odmówili obsługi naszych pociągów bo uznali, że nie nadają się do użytku.

Czy oni nie mieli podobnie jak my 45 lat komunizmu, żeby zwalać na niego zapóźnienia cywilizacyjnego?

Nad mienie tylko, że u nas się swego czasu mówiło wiele o pociągach Pendolino, u południowych sąsiadów nie wiem czy się mówiło równie dużo wiem, że nimi jeżdżą na kilku trasach (min Praga-Ostrawa i Brno-Praga) .

W kolei jest potencjał nie do przecenienia, nawet obecnie mimo tragicznego stanu tego środka transportu wiele osób wybiera go, bo jest szybszy niż samochód zwłaszcza trasa Warszawa – Kraków pomyślmy tylko jak by wyglądało obłożenie pociągów na trasie np.: Warszawa – Zakopane gdyby kursował tu pociąg typu Pendolino, który pokonywał by te trasę w 3-4 godziny. Pytanie jest raczej retoryczne.

Podobnie wygląda sprawa tranzytu towarów przez nasz kraj zamiast szukać rozwiązań odciążających nasze kiepskie drogi od wzmożonego ruch samochodów ciężarowych szukając ratunku w transporcie kolejowym mówi się tylko o niedostosowaniu naszego taboru i infrastruktury.

Nie jestem bezkrytycznym entuzjastą transportu kolejowego ale widzę że w całej Europie wyśmienicie uzupełnia on inne środki transportu, u nas natomiast jest na najlepszej drodze do pozostania skansenem, i całkowitej marginalizacji. I jedyne co nam może z kolei pozostać w przyszłości to zabawy z dzieckiem na makietach zabawkowej kolejki.